Fort IX

Fort IX Twierdzy Toruń to pośredni fort artyleryjski, zbudowany w latach 1882–1885 w Toruniu. Znajduje się przy ulicy Szosa Okrężna 4 i zajmuje powierzchnię 15,75 hektarów. Jego inicjatywa miała chronić Toruń od strony zachodniej, zasięg ognia obejmował Stary Toruń i Nieszawkę. Fort posiadał dwukondygnacyjne koszary, suchą fosę, cztery kaponiery oraz stanowiska artylerii i piechoty. Fort był modernizowany w latach 1889–1893, ok. 1905 i 1914 roku. W trakcie modernizacji zainstalowano elektryczność i wodociąg, a sklepienia wzmocniono warstwą betonu. W 1920 roku w obiekcie znajdował się szpital koni i szkoła podkuwaczy. Po wyjeździe wojsk pruskich fort został zdewastowany, ale częściowo odbudowano. W latach 60. XX wieku rozpoczęto jego rozbiórkę, co doprowadziło do zniszczenia większości stanowisk artylerii i zasypania fosy.